ὑπὸ σκιῇ

Θα είναι η μάχη μας υπό σκιά και όχι στον ήλιο!

"ἐπεὰν οἱ βάρβαροι ἀπίωσι τὰ τοξεύματα,
τὸν ἥλιον ὑπὸ τοῦ πλήθεος τῶν ὀιστῶν ἀποκρύπτουσι·
τοσοῦτο πλῆθος αὐτῶν εἶναι.
τὸν δὲ οὐκ ἐκπλαγέντα τούτοισι
εἰπεῖν ἐν ἀλογίῃ ποιεύμενον τὸ Μήδων πλῆθος,
ὡς πάντα σφι ἀγαθὰ ὁ Τρηχίνιος ξεῖνος ἀγγέλλοι,
εἰ ἀποκρυπτόντων τῶν Μήδων τὸν ἥλιον
ὑπὸ σκιῇ ἔσοιτο πρὸς αὐτοὺς ἡ μάχη καὶ οὐκ ἐν ἡλίῳ."

Ένα τείχος από ασπίδες που έλαμπε στο φως,
ένα άλσος από δόρατα που απειλούσαν τον ουρανό,
ένα ποτάμι λάβας από κόκκινους μανδύες,
ένας λόχος από ψυχές που αψηφούσαν τον θάνατο.
Και μπροστά, ένας λέοντας, Ηρακλείδης, αρχηγός αντρόκαρδων.

Απέναντι, το απέραντο δάσος των εχθρών.
Ο δράκος που στράγγιζε λίμνες και
ρουφούσε ποταμούς στο πέρασμα του.
Στρατιώτες απλωμένοι παντού σαν θάλασσα.
Λογής λογής στρατοί, αμέτρητοι σαν τα αστέρια της αφέγγαρης νύχτας.
Φίδι στρατού που κουλουριάστηκε με το κεφάλι μπροστά έτοιμο για επίθεση.

Ο Εφιάλτης μιλούσε στους συμμάχους:
"Έρχεται ο Βασιλιάς όλων των εθνών,
μαζί του, όλου του κόσμου οι στρατοί. Και οι αθάνατοι φρουροί του.
Τέτοιο στρατό δεν ξαναείδε ποτέ η οικουμένη,
το πλήθος του τέτοιο, που αν ρίξουν τα βέλη τους θα σκεπάσουν τον ήλιο."

Με περίσσια σκέψη άκουγαν οι πολλοί,
ώσπου ατάραχος ο Διηνέκης, με μια κουβέντα του, έδιωξε το φόβο.
Με ένα στίχο άλλαξε την αγωνία σε γέλιο.
Με λίγες λέξεις φύσηξε θάρρος στις ψυχές των αντρών.
"Θα είναι η μάχη μας υπό σκιά και όχι στον ήλιο!"

Λακωνικός στο ανάστημα και στο ανάρρημα.
Με κοφτερό σπαθί αλλά και νου,
πολεμιστής και φιλόσοφος: Σπαρτιάτης.
Λίγες λέξεις ταιριαστά ενωμένες, πολλά νοήματα.


"Εάν οι Μήδοι σκεπάσουν τον ήλιο, θα είναι η μάχη μας υπό σκιά!"
Με την προσήκουσα ειρωνεία,
με ένα παιγνίδι των λέξεων,
με ένα μειδίαμα,
είπε τα πάντα!

Ο Εφιάλτης έσκυψε το κεφάλι,
σιωπηλός τράβηξε κατά τους Πέρσες.
Νικημένος στα λόγια, ηττημένος στη ψυχή,
πήγε να δώσει λόγο και να λάβει τα αργύρια.

Ευριπίδης Αθηναίος

Γέρασε ανάμεσα στη φωτιά της Tροίας
και στα λατομεία της Σικελίας.
Tου άρεσαν οι σπηλιές στην αμμουδιά κι οι ζωγραφιές της θάλασσας.
Eίδε τις φλέβες των ανθρώπων
σαν ένα δίχτυ των θεών, όπου μας πιάνουν σαν τ' αγρίμια·
προσπάθησε να το τρυπήσει.

Ήταν στρυφνός, οι φίλοι του ήταν λίγοι·
ήρθε ο καιρός και τον σπαράξαν τα σκυλιά.


(από τα Ποιήματα, Ίκαρος 1974)

Σαν βραδιάζει

Όσο ο ήλιος ψηλά την πορεία του ακολουθεί
και οι ζωντανοί μηχανικά πορεύονται,
το πνεύμα σου αδρανεί.

Μα σαν βασιλέψει το μέγα άστρο,
απ' τους ατμούς της θάλασσας γεννιέσαι πάλι
ετοιμοπόλεμος,
Σπαρτιάτης, αρχηγός, αυτόνομος.

Για 'σένα δεν πέρασαν τα χρόνια!
Οι Μηδοι θέλουν να διαβούν τις Πύλες,
και κάθε βράδυ στην έγνοια σου έχεις πατρίδα και οικογένεια.

Σίσυφος του καθήκοντος,
το πνεύμα σου καθεβραδύς στις επάλξεις.
Θέλει να φράξει την Ανοπαία ατραπό,
να διώξει του Πέρση τους Αθανάτους.

Για σένα δεν πέρασαν τα χρόνια.
Η νόησης σου γυροφέρνει στα χρόνια του αγώνα.
Σαν οι ζώντες αναπαύονται απ'τις αυτόματες τροχιές τους,
το πνεύμα σου ανεβαίνει ξανά το βουνό,
κι ας είσαι παρά σκιά του βασιλιά,
κι ας είναι σίγουρο πως ο ογκόλιθος δεν θα φτάσει ποτέ στην κορυφή,
κουρασμένος μεν, παραμένεις πιστός στα αρχαία ιδανικά...

...και κάθε βράδυ, στην έγνοια σου έχεις πατρίδα και οικογένεια.