Ποιητική

-Προδίδετε πάλι τὴν Ποίηση, θὰ μοῦ πεῖς,
Τὴν ἱερότερη ἐκδήλωση τοῦ Ἀνθρώπου
Τὴ χρησιμοποιεῖτε πάλι ὡς μέσον, ὑποζύγιον
Τῶν σκοτεινῶν ἐπιδιώξεών σας
Ἐν πλήρει γνώσει τῆς ζημιᾶς ποὺ προκαλεῖτε
Μὲ τὸ παράδειγμά σας στοὺς νεωτέρους.

-Τὸ τί δὲν πρόδωσες ἐσὺ νὰ μοῦ πεῖς
Ἐσὺ κι οἱ ὅμοιοί σου, χρόνια καὶ χρόνια,
Ἕνα πρὸς ἕνα τὰ ὑπάρχοντά σας ξεπουλώντας
Στὶς διεθνεῖς ἀγορὲς καὶ τὰ λαϊκὰ παζάρια
Καὶ μείνατε χωρὶς μάτια γιὰ νὰ βλέπετε, χωρὶς ἀφτιὰ
Ν᾿ ἀκοῦτε, μὲ σφραγισμένα στόματα καὶ δὲ μιλᾶτε.
Γιὰ ποιὰ ἀνθρώπινα ἱερὰ μᾶς ἐγκαλεῖτε;

Ξέρω: κηρύγματα καὶ ρητορεῖες πάλι, θὰ πεῖς.
Ἔ ναὶ λοιπόν! Κηρύγματα καὶ ρητορεῖες.

Σὰν πρόκες πρέπει νὰ καρφώνονται οἱ λέξεις

Νὰ μὴν τὶς παίρνει ὁ ἄνεμος.

Πηγή: Μανόλης Ἀναγνωστάκης - Ποιήματα

Είς οιωνός άριστος

ἡ Πυθία εἶχε δώσει χρησμὸ στοὺς Σπαρτιάτες, πὼς ἕνα ἀπὸ τὰ δυό: ἢ ἡ Σπάρτη θὰ χαλαστῆ ἀπὸ τοὺς βαρβάρους ἢ ὁ βασιλέας της θὰ σκοτωθῆ.

"ὑμῖν δ᾽, ὦ Σπάρτης οἰκήτορες εὐρυχόροιο,
ἢ μέγα ἄστυ ἐρικυδὲς ὑπ᾽ ἀνδράσι Περσεΐδῃσι
πέρθεται, ἢ τὸ μὲν οὐχί, ἀφ᾽ Ἡρακλέους δὲ γενέθλης
πενθήσει βασιλῆ φθίμενον Λακεδαίμονος οὖρος.
οὐ γὰρ τὸν ταύρων σχήσει μένος οὐδὲ λεόντων
ἀντιβίην· Ζηνὸς γὰρ ἔχει μένος· οὐδέ ἑ φημί
σχήσεσθαι, πρὶν τῶνδ᾽ ἕτερον διὰ πάντα δάσηται."


Δεν πίστεψες το χρησμό,
ήξερες τα καμώματα της Πυθίας,
ήξερες των ιερέων την τρανή την πίστη... στο χρυσό.
Ούτε στους Κορνεάτες έδωσες αυτί,
σαν είναι ο Πέρσης στο Βορρά, τι τα θέλεις τα τρεχαλητά;

Ούτε ο Θεός θα τα 'θελε.

Κάτω από το γέρο δρυ, στον Δία μίλησες,
τη φωνή Του να μην αλλοιώνουν του μαντείου οι κούφιοι τοίχοι.
Κάτω από τ' άστρα, άφωνος,
ζήτησες απ'την Γοργώ το στερνό συγνώμη,
τον πόνο σας άλλος να μην γνωρίσει.

Η Πόλις δεν ήταν μπορετό ν' ακούσει.
Μες τις γιορτές και τ' αγωνίσματα δεν είχε χρόνο για λόγους του πολέμου.
Σε αυτούς, χρησμό θα έστελνες σαν θα γινόσουν ισόθεος,
υπογραμμένον με το αίμα σου,
αντηχώντας την πανάρχαια ρήση,
αρχηγών που δεν δείλιασαν μπροστά στο θάνατο:
Είς οιωνός άριστος, αμύνεσθαι περί πάτρης.

Η τελική ξεκουραση

Η παιδική φωνή, με κούραση και αφέλεια, ρώτησε:
-"Θέλεις να κοιμηθείς για πάντα;"
-"Όχι ακόμη..." άργησε λίγο να απαντήσει.

Δεν συνέχισε, βουβάθηκε.
Αστραπόβροντα οι σκέψεις!
Αγωνίες, θέλω, πρέπει, και υπεράνω όλων οι μεγάλες αγάπες και το καθήκον σ' αυτές.
Δεν συνέχισε, βουβάθηκε...
Οι έγνοιες των μεγάλων δεν είναι για τρυφερές ψυχές.

Θερμοπύλες

Τιμή σ’ εκείνους όπου στην ζωή των ώρισαν και φυλάγουν Θερμοπύλες.
Ποτέ από το χρέος μη κινούντες·
δίκαιοι κ’ ίσιοι σ’ όλες των τες πράξεις,
αλλά με λύπη κιόλας κ’ ευσπλαχνία·
γενναίοι οσάκις είναι πλούσιοι,
κι όταν είναι πτωχοί, πάλ’ εις μικρόν γενναίοι,
πάλι συντρέχοντες όσο μπορούνε·
πάντοτε την αλήθεια ομιλούντες,
πλην χωρίς μίσος για τους ψευδομένους.

Και περισσότερη τιμή τούς πρέπει
όταν προβλέπουν (και πολλοί προβλέπουν)
πως ο Εφιάλτης θα φανεί στο τέλος,
κ’ οι Μήδοι επί τέλους θα διαβούνε.

Κωνσταντίνος Καβάφης, Ποιήματα 1897-1933, Ίκαρος 1984

Βασιλιάς Λεωνίδας

"Ω ξείν αγγέλλειν Λακεδαιμονίοις, ότι τήδε κείμεθα, τοις κείνων ρήμασι πειθόμενοι"

Μόνο ξένοι θα περάσουν από εκεί,
Σπαρτιάτης άλλος δεν θα 'ρθεί.

Των Θερμοπυλών η λωρίδα γης χωρούσε έναν και μόνο - λέοντα,
δύσκολο ήταν να βρεις δεύτερον τέτοιον.

Τον Κάρνο λάτρευαν οι πολλοί.

Μοναχός σου επέλεξες τις Πύλες,
με τους επίλεκτους φρουρά σου.

Οι ξένοι δεν θα περάσουν από εκεί!

Τριακόσιοι άρρενες με γιούς,
Τριακόσια λιοντάρια της Σπάρτης.

Οι λοιποί έτρεχαν με τσαμπιά σταφύλι.

Ξένος θα τους αναγγείλει τα μαντάτα.

Ίσως τότε λάβουν το μήνυμα,
ίσως τότε αφήσουν το τσαμπί και πιάσουν το δόρυ,
ίσως τότε σωθεί η Σπάρτη.

Αλλά, η Γοργώ, δεν θα σε ανταμώσει ποτέ ξανά.

Προδότες και ήρωες

Σαν είναι ο κάμπος σπαρμένος, πράσινος, Πώς να διακρίνεις τα ζιζάνια;
Κι ας είναι πολλά, μέσ' τα σπαρτά δεν ξεχωρίζουν.
Απλώνουν ρίζες, δυναμώνουν στη σκιά των αγάνων.
Τους κόβουν τη δύναμη, νοθεύουν τη σοδειά ενώ αγκαλιάζουν τα στάχυα και χορεύουν μαζί τους.
Να τα ξεχωρίσεις στο πλήθος δεν είναι εύκολο.
Θέλει μάτι που είδε τον κόκκο να πετά βλαστό και φύλλο.
Θέλει χέρι να σταχυολογήσει.
Θέλει μυαλό να θυμάται τα λόγια της μάνας, τον ιδρώτα του πατέρα, την ιστορία του παππού.


Να τα ξεχωρίσεις στο πλήθος δεν είναι εύκολο,
μα σαν είναι η χρόνια δίσεκτη, πρέπει.


Και τα Λουλούδια;
Αυτά εύκολα ξεχωρίζουν,
το χρώμα τους δεν τα αφήνει να κρυφτούν.
Χρώμα κίτρινο όπως τον ήλιο.
Χρώμα κόκκινο όπως το αίμα.
Χρώμα γαλάζιο όπως τον ουρανό.

Μου λες, γιατί μιλάς για τα ζιζάνια; Να τα ξεχωρίσεις στο πλήθος δεν είναι εύκολο.
- Μα σαν είναι η χρόνια δίσεκτη, πρέπει!

Φοβᾶμαι...

Φοβᾶμαι τοὺς ἀνθρώπους ποὺ ἑφτὰ χρόνια ἔκαναν πὼς δὲν εἶχαν πάρει χαμπάρι
καὶ μία ὡραία πρωία μεσοῦντος κάποιου Ἰουλίου
βγῆκαν στὶς πλατεῖες μὲ σημαιάκια κραυγάζοντας «δῶστε τὴ χούντα στὸ λαό».

Φοβᾶμαι τοὺς ἀνθρώπους ποὺ μὲ καταλερωμένη τὴ φωλιὰ
πασχίζουν τώρα νὰ βροῦν λεκέδες στὴ δική σου.

Φοβᾶμαι τοὺς ἀνθρώπους ποὺ σοῦ κλείναν τὴν πόρτα
μὴν τυχὸν καὶ τοὺς δώσεις κουπόνια καὶ τώρα
τοὺς βλέπεις στὸ Πολυτεχνεῖο νὰ καταθέτουν γαρίφαλα καὶ νὰ δακρύζουν.

Φοβᾶμαι τοὺς ἀνθρώπους ποὺ γέμιζαν τὶς ταβέρνες
καὶ τὰ σπάζαν στὰ μπουζούκια κάθε βράδυ καὶ τώρα τὰ ξανασπάζουν
ὅταν τοὺς πιάνει τὸ μεράκι τῆς Φαραντούρη καὶ ἔχουν καὶ «ἀπόψεις».

Φοβᾶμαι τοὺς ἀνθρώπους ποὺ ἄλλαζαν πεζοδρόμιο ὅταν σὲ συναντοῦσαν
καὶ τώρα σὲ λοιδοροῦν γιατὶ, λέει, δὲν βαδίζεις ἴσιο δρόμο.

Φοβᾶμαι, φοβᾶμαι πολλοὺς ἀνθρώπους.

Φέτος φοβήθηκα ἀκόμη περισσότερο.

Νοέμβρης 1983

Μανόλης Αναγνωστάκης